Δημοκρατία

Δημοκρατία

 Γράφει ο
Πλούταρχος Πάστρας
ploutarxos19@gmail.com

Η δημοκρατία στην πραγματική, πληρέστερη μορφή της, γεννήθηκε στην αρχαία Αθήνα. Χαρακτηριστικά γνωρίσματα της αθηναϊκής δημοκρατίας έδωσε ο Περικλής στον Επιτάφιό του (Θουκ. ΙΙ, 37, 38) : α) Στη δημοκρατία κυβερνούν οι περισσότεροι και όχι οι λίγοι. β) Όλοι οι πολίτες είναι ίσοι απέναντι του νόμου. γ) Κάθε πολίτης έχει τις ίδιες ευκαιρίες με τους άλλους, για να καταλάβει δημόσια αξιώματα. δ) Ο πολίτης είναι ελεύθερος να ζει και να εργάζεται χωρίς έλεγχο και περιορισμό. ε) Η δημοκρατία δε στηρίζει τη δύναμή της στο φόβο του νομικού, αλλά στο σεβασμό των πολιτών προς τους νόμους.

 Οι λόγοι αυτοί εξακολουθούν ν' αποτελούν και σήμερα τις βασικές αρχές του δημοκρατικού πολιτεύματος. 

  Ας δούμε σήμερα πώς ορίζεται η Δημοκρατία.

 << Στην ευρύτερη έννοιά της σημαίνει έναν τρόπο ζωής σε μια κοινωνία, κάθε άτομο της οποίας θεωρείται ότι δικαιούται, εξίσου με τα άλλα άτομα, να ενδιαφέρεται για τη δυνατότητα της ανεμπόδιστης συμμετοχής του στις αξίες της κοινωνίας αυτής. >> ( Λεξικό Κοινωνικών Επιστημών). Σε στενότερη έννοια σημαίνει τη δυνατότητα που έχουν τα μέλη μιας κοινωνίας να συμμετέχουν υπεύθυνα << στις αποφάσεις που επιδρούν προσωπικά ή συλλογικά στη ζωή τους >> .

 Για τη σωστή λειτουργία της δημοκρατίας μέσα σε μια κοινωνία είναι ανάγκη: α) Να μην παρεμποδίζεται από κανέναν η υπεύθυνη συμμετοχή κάθε πολίτη στη διαχείριση των κοινών παρά μόνο, όταν και όπου ο νόμος ορίζει, β) οι αποφάσεις της εξουσίας να έχουν κύριο στόχο το συμφέρον του λαού, γ) κάθε προσπάθεια της εξουσίας και των υπηρεσιών της να κατατείνει στη δημιουργία κράτους δικαίου. Η έλλειψη αυτής της βασικής προϋπόθεσης δημιουργεί καχυποψία σε όλους και υποθάλπει την παρανομία, δ) η μειοψηφία να πειθαρχεί στις αποφάσεις της πλειοψηφίας.

 Στην γενικότερη μορφή της η δημοκρατία είναι τρόπος ζωής, τόσο στη σκέψη όσο και στην όλη συμπεριφορά του ανθρώπου. Τα άτομα που πιστεύουν σ' αυτή γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, έχουν φιλοδοξίες στη ζωή αλλά παράλληλα σέβονται τη σκέψη και τις φιλοδοξίες των άλλων , αγωνίζονται ν΄αποκτήσουν υψηλό ήθος και έχουν αυξημένο αίσθημα ευθύνης , επιδιώκουν τη μόρφωση τους μέσα στα πλαίσια δημοκρατικής παιδείας. Τέλος πιστεύουν στην αξία του ανθρώπου.

  Η δημοκρατία ως πολίτευμα παρουσιάζει ορισμένους κινδύνους που πρέπει να καταπολεμούνται. Αυτοί είναι: α) Η αδιαφορία του πολίτη για τα κοινά. β) Η δημαγωγία με την οποία κολακεύονται οι πολίτες και παρασύρονται από επιτηδείους και γ) η κακή χρήση της ελευθερίας που δίνει τη δυνατότητα στους εχθρούς της δημοκρατίας να οργανωθούν και να την ανατρέψουν. Οι κίνδυνοι αυτοί εξουδετερώνονται μόνο με τη μόρφωση των πολιτών. 

Πηγές: ΛΕΞΙΚΟ ΒΑΣΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ Δ. Π. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ , ΛΕΞΙΚΟ ΑΝΑΠΤΥΓΜΕΝΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥ Γ. ΡΩΜΑ