Η νηστεία των αγίων Αποστόλων

  Μια ακόμη μακρά περίοδος νηστείας είναι η λεγόμενη νηστεία των αγίων Αποστόλων. Ονομάζεται έτσι διότι προηγείται των δύο αποστολικών εορτών: της εορτής των αγίων πρωτοκορυφαίων αποστόλων Πέτρου και Παύλου, 29 Ιουνίου, και της «Συνάξεως των Δώδεκα Αποστόλων», 30 Ιουνίου. Σύναξη των αγίων Αποστόλων όταν λέμε, εννοούμε τη συνάθροιση των πιστών για την προσφορά της Θείας Ευχαριστίας προς τιμήν όλων γενικά των Δώδεκα Αποστόλων, των οποίων τη μνήμη εορτάζει και ξεχωριστά για τον καθένα η Εκκλησία μας.
  Η χρονική διάρκεια αυτής της περιόδου είναι ακαθόριστη επειδή η έναρξη της εξαρτάται από την κινητή εορτή του Πάσχα. Πότε αρχίζει; Αρχίζει τη Δευτέρα μετά την Κυριακή των αγίων Πάντων και λήγει σταθερά την 28η Ιουνίου, παραμονή της εορτής των αγίων αποστόλων Πέτρου και Παύλου. Έτσι είναι δυνατόν να διαρκέσει κατά το παλαιό ημερολόγιο μέχρι και σαράντα δύο ημέρες, αν το Πάσχα συμπέσει στις 22 Μαρτίου. Ενώ κατά το νέο ημερολόγιο που ισχύει σήμερα, δεν υπερβαίνει ποτέ τις τριάντα ημέρες. Μερικές φορές μάλιστα, όταν η Κυριακή των αγίων Πάντων συμπέσει μετά τις 27 Ιουνίου -όπως συμβαίνει όταν το Πάσχα εορτάζεται 5 ώς τις 8 Μαΐου- τότε δεν έχουμε καθόλου νηστεία.
  Τώρα, αν λέγεται και η περίοδος αυτή Τεσσαρακοστή, ονομάζεται καταχρηστικά, αφού ποτέ δεν φτάνει τις σαράντα ημέρες -τουλάχιστον με το νέο ημερολόγιο. Η σημασία, επομένως, που για την περίοδο αυτή προσλαμβάνει ο όρος Τεσσαρακοστή, είναι της εγκράτειας και της νηστείας.
  Η ύπαρξη αυτής της νηστείας μαρτυρείται από πολύ παλαιά, από τον άγιο και Μέγα Αθανάσιο και τις Αποστολικές Διαταγές. Οι τελευταίες συνιστούν σχετικά:
«Μετά οὖν τό ἑορτάσαι ὑμᾶς τήν Πεντηκοστήν  ἑορτάσατε μίαν ἑβδομάδα, καί μετ' ἐκείνην νηστεύσατε μίαν. δίκαιον γάρ καί εὐφρανθῆναι ἐπί τᾒ ἐκ Θεο[θ δωρεᾂ καί νηστεῦσαι μετά τήν ἂνεσιν».
  Κατά την εβδομάδα μετά την Πεντηκοστή τοποθετεί τη νηστεία και ο Μέγας Αθανάσιος.
  Από τις μαρτυρίες αυτές συνάγουμε ότι πολύ πριν ορισθεί η εορτή των αγίων αποστόλων Πέτρου και Παύλου στις 29 Ιουνίου -η εορτή εισήχθη στην Κωνσταντινούπολή από τη Ρώμη κατά τον Ε΄ αιώνα-, η νηστεία ήταν επταήμερη και συνδεόταν με την Πεντηκοστή επειδή μετά από αυτήν οι Απόστολοι «νηστεύσαντες καί προσευξάμενοι» (Πραξ. 13, 3) άρχισαν το κηρυκτικό τους έργο. Για τον λόγο αυτό ονομάστηκε νηστεία των αγίων Αποστόλων. Αργότερα δε, όταν καθιερώθηκε η αποστολική εορτή, η νηστεία παρατάθηκε μέχρι την 29η Ιουνίου και θεωρήθηκε ως περίοδος προετοιμασίας για την εορτή. Με αυτό το πνεύμα αντιλαμβάνεται τις παραπάνω μαρτυρίες και ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, ερμηνεύοντας τον 69ο Αποστολικό Κανόνα.
  Στη νηστεία των αγίων Αποστόλων αναφέρονται αργότερα ο Αναστάσιος Σιναΐτης, ο άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης, ο άγιος Νικηφόρος ο Ομολογητής, πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, και ο Θεόδωρος Βαλσαμών.
  Πώς πρέπει να νηστεύουμε κατά τη νηστεία αυτή; Όπως είναι γνωστό, και σε αυτή τη νηστεία επιτρέπεται να καταλύουμε ψάρι, ενώ απέχουμε από κρέας, γαλακτερά και αυγά. Ψάρι τρώμε, αν θέλουμε, όλες τις ημέρες, εκτός φυσικά της Τετάρτης και της Παρασκευής κατά τις οποίες έχουμε αυστηρή νηστεία.
  Το ίδιο ισχύει -δηλαδή νηστεύουμε αυστηρά- και για την παραμονή της εορτής, εκτός κι αν συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή. Ψάρι καταλύουμε και κατά την εορτή του Γενεσίου του Τιμίου Προδρόμου (24 Ιουνίου), οποιαδήποτε ημέρα κι αν πέσει.
  Αν η εορτή των αγ. Αποστόλων Πέτρου και Παύλου (29 Ιουνίου) πέσει ημέρα Τετάρτη ή ΠΑρασκευή, καταλύουμε μόνο ψάρι.