Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ
Αρχιμ. Χ.Ν.
Η διδασκαλία της Εκκλησίας δεν είναι συρραφή από εμπνεύσεις και επινοήσεις, αλλά συνεχής ροή της θείας σοφίας του Αγίου Πνεύματος από την ημέρα της Πεντηκοστής των Αγίων Αποστόλων. Από το δικό τους στόμα η αλήθεια του Ευαγγελίου μεταδόθηκε στους αποστολικούς πατέρες. Από εκείνους εν συνεχεία στους πατέρες και διδασκάλους, στους ομολογητές και κήρυκες του θείου λόγου, στους οσίους και δίκαιους της Εκκλησίας μέχρι τη δική μας εποχή και θα μεταδίδεται μέχρι της συντέλειας του αιώνα.
Τον πνευματικό αυτό θησαυρό, που πήρε ως παρακαταθήκη ο απ. Τιμόθεος από τον Απόστολο των Εθνών Παύλο, με την επιβεβαίωση τόσο των μεσαιωνικών προφητειών, όσο και των σύγχρονων μαρτύρων της πίστης, καλείται να τον διαφυλάξει και να τον μεταδώσει στις επόμενες γενεές των πιστών.
Ο τρόπος διατήρησης και μετάδοσης της ιερής παράδοσης
Δύο κυρίως είναι οι δυνάμεις που εξασφαλίζουν την ποιότητα και τη διατήρηση της Ιερής Παράδοσης: α) Η Θεία χάρη και β) Η αυταπάρνηση της πίστης.
Ο απ. Παύλος συμβουλεύει τον απ. Τιμόθεο να παίρνει δύναμη από τη χάρη που του δόθηκε από τον Χριστό. Και είναι αλήθεια στον πνευματικό αγώνα διατήρησης της αληθινής πίστεως δεν είμαστε μόνοι. Έχουμε βοηθό και συμπαραστάτη. Φαίνεται ότι εμείς κτίζουμε τη σωτηρία μας, όμως στην πραγματικότητα Εκείνος οικοδομεί. Είναι σημαντικό να το έχουμε αυτό στο νου μας, διότι «ἐάν μη Κύριος οίκοδομήση οἶκον εἰς μάτην ἐκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες» (Ψλ. 126,1). Οφείλουμε να συμπλέουμε με την πνοή και τη ροή της θείας χάριτος για να φθάσουμε στη Βασιλεία των Ουρανών. Με τη βοήθεια της χάριτος πιστεύουμε και σωζόμαστε, με τη δύναμή της προοδεύουμε στην αρετή και καρποφορούμε πνευματικά/ Η χάρη δόθηκε από το Σταυρό και την Ανάσταση του Χριστού μέσω των τελουμένων μυστηρίων της Εκκλησίας. Η Εκκλησία είναι κιβωτός της αλήθειας και φορέας της χάριτος.
Παρά ταύτα χρειάζεται και η δική μας διάθεση, πρόθεση, όπως ερμηνεύει ο άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος: «Ἡ γάρ χάρις, κἂν χάρις, τους ἐθέλοντας σώζει», δηλαδή η Θεία χάρις, αν και δίδεται δωρεάν από τον Θεό, όμως σώζει εκείνους που επιθυμούν, επιζητούν και θέλουν να σωθούν. Κανείς δεν μπορεί να σωθεί δια της βίας. Και σ’ αυτή την αυτοπροαίρετη προσπάθειά μας να συμβάλουμε στη σωτηρία μας πάλι έχουμε βοηθό τον ίδιο τον Κύριο· «ὁ Θεός γάρ ἐστιν ὁ ἐνεργῶν ἐν ὑμίν και το θέλειν και το ἐνεργεῖν ὑπέρ ταῆς εὐδοκίας» (Φιλ. 2,13). Ο Θεός είναι εκείνος που προβαίνει σε κάθε ενέργεια ώστε να ενισχύσει τη θέλησή μας για να πράττουμε ό, τι είναι συμφωνούμε το θέλημά Του.
Τόσο μεγάλη είναι η συμπαράσταση και η συμμαχία του Θεού στο έργο της σωτηρίας μας, ώστε Εκείνος να μας εμπνέει με τη χάρη Του λογισμούς μετανοίας, σύνεσης και επιθυμίες πνευματικές για να πλέξουμε τη σωτηρία, τη δικαίωση και τον αγιασμό της ψυχής και του σώματός μας.
Ο καλός στρατιώτης και ο καλός αθλητής
Ο απόστολος Παύλος συμβουλεύει τον απόστολο Τιμόθεο να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες στον πνευματικό του αγώνα σαν τον καλό στρατιώτη, «κακοπάθησον ὡς καλός στρατιώτης», ώστε και τη γνησιότητα της ιερής παράδοσης να διατηρεί, αλλά και με τη δύναμή της να ξεπερνά τα εμπόδια και να είναι νικηφόρος. Του συνιστά να είναι:
• Πειθαρχημένος. Η πειθαρχία στην πνευματική ζωή σημαίνει ενσυνείδητη υπακοή στους πνευματικούς πατέρες και τους πνευματικούς κανόνες της Εκκλησίας. Αυτό εξασφαλίζει στον αγωνιζόμενο άνωθεν δύναμη και αποτρέπει την πλάνη και την αποστασία. Το «πείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις», που γράφει σε άλλη συνάφεια των επιστολών του ο απόστολος Παύλος, αποδεικνύει ότι οι καλοί χριστιανοί οφείλουν να πορεύονται «ὡς τέκνα ὑπακοῆς».
• Θαρραλέος. Να μη φοβάται ούτε τις δυσκολίες ούτε τις απαιτούμενες θυσίες για να ολοκληρώσει το σκοπό της πνευματικής του αποστολής. Να έχει κατά νουν αυτό που και ο ίδιος ο Παύλος λέει, «πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντι με Χριστῷ», πάντοτε υπερισχύω επειδή με ενδυναμώνει στον αγώνα μου ο Χριστός.
• Αφοσιωμένος. Να μην παρασύρεται από τη μέριμνα του καθημερινού βίου, «τάς τοῦ βἰου πραγματείας», και να παραμελεί την αποστολή του και ξεφεύγει από τον ιερό στόχο του που είναι η διδασκαλία του Ευαγγελίου και η σωτηρία των ψυχών. Διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος στην πορεία προς τη βασιλεία του Θεού να παρεκκλίνει και να βρεθεί στη δυσάρεστη θέση να μην αναγνωρίσει ο Κύριος τον αγώνα του.
Παράδειγμα ο αθλητής που λαμβάνει μέρος σ’ ένα αγώνισμα. Για να αναγνωρισθούν οι αθλητικές του προσπάθειες και για να πάρει το βραβείο ή το μετάλλιο ενός συγκεκριμένου αθλήματος πρέπει να σέβεται τους κανόνες του αθλήματος. Διαφορετικά θα ακυρωθεί ο αγώνας του. Επομένως, η μη νόμιμη άθληση δεν έχει ανταμοιβή, δεν στεφανώνεται.
Και ποιοι είναι οι κανόνες της νόμιμης πνευματικής άθλησης; Ασφαλώς οι ζωηφόρες εντολές του Ευαγγελίου. Εντολές που οφείλει ο πιστός χριστιανός να έχει συνεχώς στο νου του και να αΙμβαθύνει στο νόημά τους. Αν παρεκκλίνει απ’ αυτές η μειώσει τη σημασία τους έχει κριτή τον ίδιο τον Χριστό που είπε ότι δεν θα πάψει να ισχύει ούτε ένα γιώτα ούτε μια οξεία από το νόμο του Ευαγγελίου, όσο υπάρχει ο κόσμος και μέχρι τη συντέλεια του αιώνα (Μτ. 5,18). Η ζώσα πίστη, η ταπείνωση, η υπομονή, η μετάνοια και τέλος η προς τον πλησίον αγάπη είναι οι γενικοί κανόνες πάνω στους οποίους οφείλει να πορεύεται ο πνευματικός αγωνιστής. Να κινείται και να εντρυφά στην ιερή παράδοση της Εκκλησίας για να υπολογίζεται ο πνευματικός του αγώνας και να αγιάζεται εν Χριστώ. Και να συμβάλλει ενεργά στην ενίσχυση των συνοδοιπόρων της βασιλείας του Θεού.
Αν δεν γίνουμε πρώτα εμείς φως δεν μπορούμε να φωτίσουμε τους άλλους. Γι’ αυτό δεν πρέπει να απομακρυνόμαστε από το φώς του Ευαγγελίου. Να είμαστε φορείς του αγίου Πνεύματος, ώστε να ξέρουμε που εμείς πάμε για να καθοδηγούμε τότε και τους άλλους. Να προσέχουμε μήπως και δώσουμε «τά ἄγια τοῖς κυσί». Να μην εμπιστευόμαστε δηλαδή το θησαυρό του Ευαγγελίου σε όσους δεν μπορούν ή δεν θέλουν να τον αξιολογήσουν και να τον αξιοποιήσουν.
Η διδασκαλία της Εκκλησίας δεν είναι συρραφή από εμπνεύσεις και επινοήσεις, αλλά συνεχής ροή της θείας σοφίας του Αγίου Πνεύματος από την ημέρα της Πεντηκοστής των Αγίων Αποστόλων. Από το δικό τους στόμα η αλήθεια του Ευαγγελίου μεταδόθηκε στους αποστολικούς πατέρες. Από εκείνους εν συνεχεία στους πατέρες και διδασκάλους, στους ομολογητές και κήρυκες του θείου λόγου, στους οσίους και δίκαιους της Εκκλησίας μέχρι τη δική μας εποχή και θα μεταδίδεται μέχρι της συντέλειας του αιώνα.
Τον πνευματικό αυτό θησαυρό, που πήρε ως παρακαταθήκη ο απ. Τιμόθεος από τον Απόστολο των Εθνών Παύλο, με την επιβεβαίωση τόσο των μεσαιωνικών προφητειών, όσο και των σύγχρονων μαρτύρων της πίστης, καλείται να τον διαφυλάξει και να τον μεταδώσει στις επόμενες γενεές των πιστών.
Ο τρόπος διατήρησης και μετάδοσης της ιερής παράδοσης
Δύο κυρίως είναι οι δυνάμεις που εξασφαλίζουν την ποιότητα και τη διατήρηση της Ιερής Παράδοσης: α) Η Θεία χάρη και β) Η αυταπάρνηση της πίστης.
Ο απ. Παύλος συμβουλεύει τον απ. Τιμόθεο να παίρνει δύναμη από τη χάρη που του δόθηκε από τον Χριστό. Και είναι αλήθεια στον πνευματικό αγώνα διατήρησης της αληθινής πίστεως δεν είμαστε μόνοι. Έχουμε βοηθό και συμπαραστάτη. Φαίνεται ότι εμείς κτίζουμε τη σωτηρία μας, όμως στην πραγματικότητα Εκείνος οικοδομεί. Είναι σημαντικό να το έχουμε αυτό στο νου μας, διότι «ἐάν μη Κύριος οίκοδομήση οἶκον εἰς μάτην ἐκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες» (Ψλ. 126,1). Οφείλουμε να συμπλέουμε με την πνοή και τη ροή της θείας χάριτος για να φθάσουμε στη Βασιλεία των Ουρανών. Με τη βοήθεια της χάριτος πιστεύουμε και σωζόμαστε, με τη δύναμή της προοδεύουμε στην αρετή και καρποφορούμε πνευματικά/ Η χάρη δόθηκε από το Σταυρό και την Ανάσταση του Χριστού μέσω των τελουμένων μυστηρίων της Εκκλησίας. Η Εκκλησία είναι κιβωτός της αλήθειας και φορέας της χάριτος.
Παρά ταύτα χρειάζεται και η δική μας διάθεση, πρόθεση, όπως ερμηνεύει ο άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος: «Ἡ γάρ χάρις, κἂν χάρις, τους ἐθέλοντας σώζει», δηλαδή η Θεία χάρις, αν και δίδεται δωρεάν από τον Θεό, όμως σώζει εκείνους που επιθυμούν, επιζητούν και θέλουν να σωθούν. Κανείς δεν μπορεί να σωθεί δια της βίας. Και σ’ αυτή την αυτοπροαίρετη προσπάθειά μας να συμβάλουμε στη σωτηρία μας πάλι έχουμε βοηθό τον ίδιο τον Κύριο· «ὁ Θεός γάρ ἐστιν ὁ ἐνεργῶν ἐν ὑμίν και το θέλειν και το ἐνεργεῖν ὑπέρ ταῆς εὐδοκίας» (Φιλ. 2,13). Ο Θεός είναι εκείνος που προβαίνει σε κάθε ενέργεια ώστε να ενισχύσει τη θέλησή μας για να πράττουμε ό, τι είναι συμφωνούμε το θέλημά Του.
Τόσο μεγάλη είναι η συμπαράσταση και η συμμαχία του Θεού στο έργο της σωτηρίας μας, ώστε Εκείνος να μας εμπνέει με τη χάρη Του λογισμούς μετανοίας, σύνεσης και επιθυμίες πνευματικές για να πλέξουμε τη σωτηρία, τη δικαίωση και τον αγιασμό της ψυχής και του σώματός μας.
Ο καλός στρατιώτης και ο καλός αθλητής
Ο απόστολος Παύλος συμβουλεύει τον απόστολο Τιμόθεο να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες στον πνευματικό του αγώνα σαν τον καλό στρατιώτη, «κακοπάθησον ὡς καλός στρατιώτης», ώστε και τη γνησιότητα της ιερής παράδοσης να διατηρεί, αλλά και με τη δύναμή της να ξεπερνά τα εμπόδια και να είναι νικηφόρος. Του συνιστά να είναι:
• Πειθαρχημένος. Η πειθαρχία στην πνευματική ζωή σημαίνει ενσυνείδητη υπακοή στους πνευματικούς πατέρες και τους πνευματικούς κανόνες της Εκκλησίας. Αυτό εξασφαλίζει στον αγωνιζόμενο άνωθεν δύναμη και αποτρέπει την πλάνη και την αποστασία. Το «πείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις», που γράφει σε άλλη συνάφεια των επιστολών του ο απόστολος Παύλος, αποδεικνύει ότι οι καλοί χριστιανοί οφείλουν να πορεύονται «ὡς τέκνα ὑπακοῆς».
• Θαρραλέος. Να μη φοβάται ούτε τις δυσκολίες ούτε τις απαιτούμενες θυσίες για να ολοκληρώσει το σκοπό της πνευματικής του αποστολής. Να έχει κατά νουν αυτό που και ο ίδιος ο Παύλος λέει, «πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντι με Χριστῷ», πάντοτε υπερισχύω επειδή με ενδυναμώνει στον αγώνα μου ο Χριστός.
• Αφοσιωμένος. Να μην παρασύρεται από τη μέριμνα του καθημερινού βίου, «τάς τοῦ βἰου πραγματείας», και να παραμελεί την αποστολή του και ξεφεύγει από τον ιερό στόχο του που είναι η διδασκαλία του Ευαγγελίου και η σωτηρία των ψυχών. Διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος στην πορεία προς τη βασιλεία του Θεού να παρεκκλίνει και να βρεθεί στη δυσάρεστη θέση να μην αναγνωρίσει ο Κύριος τον αγώνα του.
Παράδειγμα ο αθλητής που λαμβάνει μέρος σ’ ένα αγώνισμα. Για να αναγνωρισθούν οι αθλητικές του προσπάθειες και για να πάρει το βραβείο ή το μετάλλιο ενός συγκεκριμένου αθλήματος πρέπει να σέβεται τους κανόνες του αθλήματος. Διαφορετικά θα ακυρωθεί ο αγώνας του. Επομένως, η μη νόμιμη άθληση δεν έχει ανταμοιβή, δεν στεφανώνεται.
Και ποιοι είναι οι κανόνες της νόμιμης πνευματικής άθλησης; Ασφαλώς οι ζωηφόρες εντολές του Ευαγγελίου. Εντολές που οφείλει ο πιστός χριστιανός να έχει συνεχώς στο νου του και να αΙμβαθύνει στο νόημά τους. Αν παρεκκλίνει απ’ αυτές η μειώσει τη σημασία τους έχει κριτή τον ίδιο τον Χριστό που είπε ότι δεν θα πάψει να ισχύει ούτε ένα γιώτα ούτε μια οξεία από το νόμο του Ευαγγελίου, όσο υπάρχει ο κόσμος και μέχρι τη συντέλεια του αιώνα (Μτ. 5,18). Η ζώσα πίστη, η ταπείνωση, η υπομονή, η μετάνοια και τέλος η προς τον πλησίον αγάπη είναι οι γενικοί κανόνες πάνω στους οποίους οφείλει να πορεύεται ο πνευματικός αγωνιστής. Να κινείται και να εντρυφά στην ιερή παράδοση της Εκκλησίας για να υπολογίζεται ο πνευματικός του αγώνας και να αγιάζεται εν Χριστώ. Και να συμβάλλει ενεργά στην ενίσχυση των συνοδοιπόρων της βασιλείας του Θεού.
Αν δεν γίνουμε πρώτα εμείς φως δεν μπορούμε να φωτίσουμε τους άλλους. Γι’ αυτό δεν πρέπει να απομακρυνόμαστε από το φώς του Ευαγγελίου. Να είμαστε φορείς του αγίου Πνεύματος, ώστε να ξέρουμε που εμείς πάμε για να καθοδηγούμε τότε και τους άλλους. Να προσέχουμε μήπως και δώσουμε «τά ἄγια τοῖς κυσί». Να μην εμπιστευόμαστε δηλαδή το θησαυρό του Ευαγγελίου σε όσους δεν μπορούν ή δεν θέλουν να τον αξιολογήσουν και να τον αξιοποιήσουν.
ΠΗΓΗ: ΦΩΝΗ ΚΥΡΙΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
Δεν υπάρχουν σχόλια